Çocuklara İmplant Yapılır mı? Dişi Kırılan Çocuk Diş Tedavisi

Hava güzel, güneş parlıyor. Bostanlı sahilindesiniz ya da çocuğunuz okulun bahçesinde koşturuyor. Her şey yolunda giderken aniden o sesi duyuyorsunuz: Bir çarpma sesi ve ardından gelen ağlama... Koşarak yanına gidiyorsunuz ve o manzarayla karşılaşıyorsunuz: Kanayan bir dudak ve maalesef, eksilmiş ya da yarıdan kırılmış bir ön diş.

Bir anne veya baba için dünyadaki en zor anlardan biridir bu. O an aklınızdan binlerce soru geçer: "Dişi kökten mi çıktı?", "Kırılan parçayı bulmalı mıyım?", "Çocuğum şimdi dişsiz mi kalacak?", "Hemen gidip bir implant (vida) taktırsak düzelir mi?"

Öncelikle derin bir nefes alın. Sakin olun. Çünkü sizin sakinliğiniz, çocuğunuzun o travmayı atlatmasındaki en büyük ilaçtır. İzmir’in en köklü ve güvenilir kliniklerinden biri olan Videntis Diş Kliniği olarak, yıllardır yüzlerce "oyun parkı kazası" vakasıyla karşılaştık. Ve emin olun, çözümsüz değilsiniz.

Ancak internette dolaşan "çocuklara implant" efsaneleri hakkında konuşmamız gereken ciddi doğrular var. Bu yazıda, çocuklarda diş travmalarını, implantın neden (çoğu zaman) yapılamadığını ve Videntis’te uyguladığımız o "kurtarıcı" alternatif tedavileri, bir hekim dostunuzla dertleşir gibi konuşacağız.

Büyük Soru: Çocuklara İmplant Yapılır mı? (Cevap Sizi Şaşırtabilir)

Videntis’e kucağında ağlayan çocuğuyla gelen ebeveynlerin ilk sorusu genelde şu olur: "Hocam parası neyse verelim, hemen şuraya bir implant yapın, çocuk dişsiz kalmasın."

Ne yazık ki cevap, kocaman bir HAYIR. İstisnai (çok nadir genetik diş eksikliği sendromları vb.) durumlar dışında, büyüme ve gelişimini tamamlamamış hiçbir bireye diş implantı yapılamaz.

Peki ama neden? Teknoloji bu kadar gelişmişken neden çocuğuma bir vida takamıyoruz? Sebebi "Biyoloji". Çocuğunuzun çene kemiği, tıpkı boyunun uzaması gibi, sürekli büyüyor, genişliyor ve şekil değiştiriyor.

• Kız çocuklarında: Ortalama 17-18 yaşına kadar,

• Erkek çocuklarında: Ortalama 20-21 yaşına kadar (bazen 22) çene kemiği büyümeye devam eder.

Eğer biz, büyümekte olan bu kemiğe titanyum bir vidayı (implantı) sabitlersek ne olur biliyor musunuz? İmplant sabittir, hareket etmez. Ama çene kemiği büyümeye ve dişler yer değiştirmeye devam eder. Birkaç yıl sonra bir bakarsınız ki; implant gömülü kalmış, diğer dişler uzamış, çene yapısı yamulmuş ve asimetrik bir görüntü oluşmuş. Bu, bir ağacın gövdesine çivi çakmaya benzer. Ağaç büyüdükçe çivi içeride kalır.

Bu yüzden, Videntis olarak bizim kırmızı çizgimizdir: Çene gelişimi bitmeden implant yapılmaz. Peki, o zaman ne yapacağız? Çocuğumuz 18 yaşına kadar "dişsiz" mi gezecek? Okulda arkadaşları onunla dalga mı geçecek? Asla. Modern diş hekimliğinde (Pedodonti) harika geçici çözümlerimiz var.

Senaryo 1: Diş Kırıldı Ama Yerinde Duruyor (Kırık Parça Vakası)

En sık karşılaştığımız durumdur. Çocuk düşer, dişin bir parçası kırılır. Burada "Altın Kural" şudur: Kırılan parçayı bulmaya çalışın!

Eğer o minik diş parçasını bulursanız, sakın peçeteye sarmayın, kurumasın. Hemen bir bardak sütün içine (yoksa çocuğun kendi tükürüğüne) koyun ve en hızlı şekilde Bostanlı’daki kliniğimize, Videntis’e gelin.

Videntis’te Ne Yapıyoruz?

• Bonding (Yapıştırma): Eğer kırık parça elinizdeyse ve durumu uygunsa, özel güçlü yapıştırıcılarla (bonding ajanları) o parçayı kendi dişine tekrar yapıştırabiliriz. İnanın, kırıldığı belli bile olmaz.

• Estetik Dolgu: Parça yoksa veya tuzla buz olduysa üzülmeyin. Elimizdeki "Bukalemun" özellikli kompozit dolgularla, dişin rengini birebir taklit ederek o kırık kısmı tamamlıyoruz. Çocuğunuz aynaya baktığında "Hani neresi kırıktı?" diye soruyor.

• Kanal Tedavisi: Eğer kırık çok derinse ve dişin siniri (o pembe nokta) açığa çıktıysa, dişin canlılığını korumak veya ağrıyı kesmek için çocuklara özel (apeksifikasyon dediğimiz) kök ucu tedavileri uygularız.

Senaryo 2: Diş Kökünden Çıktı ve Düştü (Avulsiyon)

İşte ebeveynin en çok korktuğu an. Diş tamamen yerinden fırlamış, yerde duruyor. Burada yapacağınız ilk hamle, dişin kurtulup kurtulmayacağını belirler.

Önce şu ayrımı yapın: Düşen diş Süt Dişi mi, Daimi Diş mi?

• Süt Dişi ise: SAKIN YERİNE GERİ KOYMAYIN. Süt dişini yerine takmaya çalışmak, alttan gelen daimi dişin tomurcuğuna zarar verebilir. O dişin vadesi dolmuştur, "diş perisine" gitme vakti gelmiştir.

• Daimi Diş ise (Genellikle 7-8 yaş üstü ön dişler): İşte burada saniyeler önemli.

  1. Dişi beyaz kısmından (kurondan) tutun. Köküne (sarı kısma) asla dokunmayın.

  2. Kökü kirliyse akan suyun altında 10 saniye (ovalamadan) tutun.

  3. Cesaretiniz varsa dişi hemen çocuğun ağzındaki yuvasına geri sokun ve ısırmasını söyleyin.

  4. Yapamıyorsanız; dişi sütün içine koyun ve Videntis’i arayın.

İlk 30-60 dakika içinde bize ulaşırsanız, o dişi yerine yerleştirip yandaki dişlere "Splint" (tel ile sabitleme) yaparak kurtarma şansımız ?’dır. O diş tekrar canlanır ve ömür boyu ağızda kalır.

"İmplant Yaşına" Kadar Hangi Tedaviler Uygulanır? (Geçici Çözümler)

Diyelim ki diş kurtarılamadı ve çekildi. Çocuğumuz 10 yaşında ve implant için önünde daha 8-10 sene var. Bu sürede hem estetiği korumak hem de o boşluğa yandaki dişlerin devrilmesini engellemek zorundayız. Videntis Bostanlı kliniğimizde uyguladığımız "B Köprüleri" şunlardır:

1. Yer Tutucular (Görünmez Kahramanlar)

Eğer diş arkada bir yerde eksikse, estetik kaygı yoksa ama fonksiyon önemliyse "Yer Tutucu" yaparız. Bu, basit bir teldir. Yandaki dişlerin o boşluğa kaymasını engeller. Böylece ileride implant yapılacak yer "rezerve" edilmiş olur.

2. Hareketli Protezler (Çocuk Protezleri)

Özellikle çoklu diş kayıplarında, çocuğun takıp çıkarabileceği, damaklı minik protezler yaparız. Üzerinde dişler vardır. Çocuk okula giderken takar, yemek yerken kullanır. Hem konuşması bozulmaz hem de psikolojisi düzelir.

3. Maryland Köprüler (Kanatlı Yapıştırma)

En sevilen yöntem budur. Yandaki sağlam dişleri kesmeden, sadece arka yüzeylerine "kanat" gibi yapıştırılan, ortasında eksik dişin porseleninin olduğu bir sistemdir. Sabittir, çocuk çıkaramaz. Dışarıdan bakınca tamamen doğal diş gibi durur. İmplant yaşı gelene kadar (yani 18-20 yaşına kadar) bu diş orada güvenle kalır. Vakti gelince bunu çıkarır, implantımızı yaparız.

Neden Çocuk Diş Tedavisinde "Pedodonti" Yaklaşımı Önemlidir?

Bir yetişkinin dişi kırıldığında sadece canı acır. Ama bir çocuğun dişi kırıldığında "ruhu" da acır. Korkar, suçluluk hisseder, "çirkin görüneceğim" diye endişelenir.

Bu yüzden Videntis’te biz, travma ile gelen çocuklara "küçük bir yetişkin" gibi davranmayız. Pedodonti (Çocuk Diş Hekimliği) formasyonuna sahip hekimlerimiz, önce çocuğun o panik halini yatıştırır. Bostanlı’daki kliniğimizde, çocukların korkmadan koltuğa oturması için özel bir dil kullanırız. İğneden, kandan bahsetmeyiz. "Dişine sihirli bir dokunuş yapacağız," deriz. Ağrısız anestezi teknikleri kullanırız.

Çünkü biliyoruz ki; travma anında yaşadığı diş hekimi deneyimi, o çocuğun ömür boyu dişçiden korkup korkmayacağını belirler. Biz Videntis olarak, o deneyimin "güvenli" olmasını istiyoruz.

Ebeveynlere Videntis Tavsiyeleri: İlk Yardım Çantası

Kazanın ne zaman geleceği belli olmaz. Ama hazırlıklı olmak hayat kurtarır.

• Çocuğunuz spor yapıyorsa (basketbol, futbol vb.) mutlaka kişiye özel "Diş Koruyucu Plak" (Mouthguard) yaptırın. Videntis’te çocuğunuzun ağız ölçüsüne göre hazırladığımız bu plaklar, darbe anında diş kırılmasını ? engeller.

• Buzdolabınızda her zaman küçük bir kutu süt bulundurun. (Kırık dişin en iyi taşıma sıvısıdır).

• Ve rehberinizde güvenebileceğiniz bir diş kliniğinin numarası olsun.

Çaresiz Değilsiniz

Çocuğunuzun o güzel gülüşünde bir eksiklik oluştuğunda hissettiğiniz üzüntüyü anlıyoruz. Ama tıp çok ilerledi. Belki bugün hemen implant yapamıyoruz ama implanttan farksız görünen, çocuğunuzun büyümesini bekleyen harika çözümlerimiz var.

Oyun parkı kazaları, bisiklet düşmeleri... Bunlar çocukluğun tuzu biberidir. Önemli olan, doğru müdahale ile kalıcı hasar bırakmamaktır.

İzmir Bostanlı’da, Videntis Diş Kliniği olarak biz her zaman "acil durum" butonunun ucundayız. Böyle bir durum yaşarsanız panik yapmayın, hemen bizi arayın. Birlikte o gülüşü, eskisinden bile daha sağlam bir şekilde yerine koyalım.

Unutmayın; kırılan diş olsun, çocuğunuzun hevesi kırılmasın.